BlogZamane AynasıZamanede Gelişim

ZİNDAN ADASI: PSİKOLOJİK ANALİZ

2009 yılında Martin Scorcese’nin yönetmenliğinde bulunduğu Zindan Adası filmi Dennis Lehane’nin romanından uyarlanmıştır. Başrolünde Leonardo DiCaprio ve Mark Ruffolo’nun bulunduğu Zindan Adası filmi psikolojik gerilim filmleri arasında bir baş yapıt olma özelliğini hala sürdürüyor.

1950’li yıllarda geçen bu film Teddy Daniels adlı bir polis dedektifinin,  suçluların bulunduğu bir akıl hastanesine gitmesi ile başlıyor. Teddy Daniels akıl hastanesinden kaçan Rachel Salonda adlı suçlu bir kadını aramakla görevlendiriliyor. Rachel’ın 3 çocuğunu gölde boğarak öldürdüğü biliniyor. Görevlendirildiği akıl hastanesi Zindan Adası adı verilen bir yerde ve oldukça tehlikeli hastaların kapatıldığı, etrafında elektrikli tellerin olduğu bir hastane özelliği taşıyor. Teddy’e eşlik eden diğer polisin adı ise Aule Chuck. Kaçan suçluyu aramaya başlamaları ile olaylar gelişiyor. Soruşturmanın başlamasıyla birlikte Tedyy hastanenin bir deney merkezi olduğunu düşünmeye başlar ve hastaların deneyler için kullanıldığını sorgular Chuck’ın ortadan kaybolması ile Teddy artık hastanenin insanların kullanıldığı bir yer olduğundan iyice şüphe eder ve yola koyulur. Kayıp kadın bulunur fakat Teddy adada yaşanılanları kanıtlamak ister.

Tedyy aynı zamanda 2. Dünya savaşında görev yapan bir askerdir ve karısını bir yangın esnasında kaybetmiştir, soruşturma sırasında sürekli karısının halüsinasyonlarını görmeye başlar. Chuck’ı bulabilmek için, içinde hasta insanların kapalı tutulduğu ve saklandığı deniz fenerinin(Teddy buna inanmakta) içine girer. Fenerin içine girdiğinde orda akıl hastalarını bulunmadığını anlar. Fenerde sadece hastanenin psikiyatristi Dr Cawley ve Chuck ile karşılaşır. Bu sahneden sonra aslında Teddy’nin orda yatmakta olan bir hasta olduğunu ve tüm filmin Teddy’nin tedavisi için kullanılan bir role-play çalışması olduğunu öğrenmekteyiz.

DİSSOSİYATİF KİŞİLİK

Teddy aslında Andrew Leaddis isimindedir fakat Teddy yaşadığı travmalar ile birlikte dissosiyatif belirtiler göstermektedir( kimlikte ayrımlaşma, iki farklı kişilik durumunun görülmesi). Film boyunca Teddy Andrew Leadiss adında bir hastanın karısını öldürdüğüne inanmaktadır ve amacı bu hastayı bulup onunla yüzleşmektir. Filmin sonlarında anlıyoruz ki Teddy aslında Andrew Leadisstir. Eşi Dolares’in sürekli Teddy’nin süyasına girerek Andrew ile yüzleşmemelisin bu senin sonun olacak demesi aslında Teddy’nin kendisiyle yüzleşmek istememesidir.

SAVUNMA MEKANİZMASI- BASTIRMA

Freud travma sonrası bastırma savunma mekanizmasının yetersiz kaldığını, kişinin bu durumla baş etme gücünün kalmadığını öne sürer. Bunun sonucunda kişi rahatsız edici olayları rüyalar(Andrew’nin eşi Dolares’i rüyasında kül olarak görmesi ve yangında öldüğüne kendini inandırması) veya disosiyatif belirtilerle tekrar tekrar yineleyerek travmayı yeniden kurar ve olayları çarpıtır.

Aslında Andrew’ın eşi Dolares çocuklarını suda boğarak öldürmüştür. Andrew olayın olduğu gün eve geldiğinde 3 çocuğunun da gölde boğulduğunu görmüş ve şok geçirmiştir bunun üzerine eşi Dolares’i öldürmüştür. Bu gerçekle baş edemeyen Andrew gerçekleri saptırarak kendisini adli polis rolü ile akıl hastanesinden kaçmış bir hastayı aramak için geldiğine inandırır ve yeni bir dünya yaratır. Çocuklarını öldüren kişi kayıp hasta Rachel değil eşi Dolares’tir fakat Andrew bu gerçeği kabullenmek istemez. Andrew alkol içtiği ve eşini ihmal ettiği yüzünden olayların kendi suçu olduğunu düşünmekte ve gerçekleri bastırmaktadır. Hastanedeki psikiyatristler Andrew’in 2 senedir tedavilerde ilerlememesi sebebiyle Andrew’in kendi yarattığı dünyaya müdahale etmez hatta dahil olurlar ve bunu tedavisi için kullanırlar. Psikiyatristlerin amacı Andrew’in aslında kim olduğunu kendisinin hatırlamasını sağlamak ve yarattığı kurgunun gerçek dışı olduğuna inandırmaktır. Andrew’in yani yeni dünyasında yarattığı Teddy’nin ortağı Chuck da aslında Andrew’in psikiyatristidir.

 

TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞU

Teddy dissosiyatif belirtilerin yanı sıra travma sonrası stres bozukluğu belirtileri de göstemektedir. Teddy’nin 2.dünya savaşı sırasında çok fazla insan öldürmesi ve sürekli cesetler görmesi onda travmatik belirtileri göstermeye başlamıştır. Ciddi travmalar meydana geldiğinde kişide en belirgin tepkilerden biri travmatik olayın istemsizce tekrar edilmesidir. Teddy sürekli suyun kenarına yaklaştığında karısını ve çocuklarını görmektedir.. Teddy’nin soruşturma esnasında sürekli karısını görmesi ve onunla konuşması bunun en belirgin olduğu sahnelerdir.   Travmayı tetikleyen uyarıcılar ile tekrar karşılaşılması da travma anını tetikler. Teddy’nin göl veya su birikintisi ile karşılaştığında flashbackler yaşaması ve halüsinasyonlar görmesi, eşinin üstündeki kıyafetlerin sürekli ıslakken görmesi bu duruma örnektir. Filmin ilk sahnesinde Teddy denizden etkilenmiş ve çok fazla su var diyerek isyan etmiştir.

Geceleri sürekli kabus gören Teddy neyin gerçek neyin hayal olduğunu karıştırmaktadır. Travma yaşayan bireylerde aynı zamanda aşırı uyarılmışlık görülmektedir. Bireyler saldırgan ve sinirli bir tutum sergilemekte uyku bozuklukları yaşamakta, ses, ışık gibi uyaranlarda aşırı tepkiler vermektedir. Teddy’nin migren olarak adlandırdığı baş ağrısının sebebi aslında uyaranların verdiği rahatsızlıktır. Teddy’nin Dr Cawley’in odasında ışıktan rahatsız olarak bilincini kaybetmesi yine bu duruma örnektir. Doktorlar Andrew’in filmin sonunda saldırgan ve inkar edici tutumlarından dolayı ilerleme kaydetmediğini görmüş ve role play tedavisi başarısız olmuştur.

Özetle Zindan Adası filmi içinde bulunan alt metinlerle, karakterler ve senaryo ile adından sıklıkla söz ettirmeye devam edecek bir film. Filmin sonuna geldiğimizde yapmış olduğu ters köşe ile zihnimizde flashbackler oluşturmuş dolayısıyla 2. kez izlenildiğinde de oldukça etkileyici olacağının mesajını veriyor.

                                                                                        Psikolojik Danışman Kader Ay

Film ve Kitaplar üzerine yapmış olduğumuz diğer psikolojik analizlerimizi okumanızı tavsiye ederiz.

 

Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı