BlogPsikoloji ve PDRZamane Akademi

NESNE İLİŞKİLERİ KURAMI VE TEMEL KAVRAMLAR

MELANİE KLEİN

Nesne

Kendisine karşı eylem ve arzu geliştirilen, kişinin, öznenin dürtüsel doyumu için ihtiyaç duyduğu ve kendisine ilintilediği kişi, kişinin bir kısmı ya da zihinsel tasvirine nesne denir.(Holmes, 2011). Bu kurama göre nesne kavramı hem insanlar hem de bu ilişkiden kaynaklı içsel ruhsal nesneler olabilir.  İlişki kurulan ilk nesne memedir. Çocuğun bu nesneleri içselleştirmesi benliğinin parçası haline gelir ve bu nesnelere olan bağlılık çocuğu önemli ölçüde etkiler.

Nesne İlişkileri

Bireyin dış dünyayla olan ilişkilerinin, kendi iç dünyasında oluşan yansımalarına nesne ilişkileri denir. Kişilik dış dünyadaki insanlarla kurulan ilişkinin sonucunda, zihinde hatırlanan parçalarla oluşur. Klein(2011), bebeğin nesneyle( memeyle) kurduğu ilişkiyi şu şekilde açıklamaktadır;

‘’Süt emmekten duyulan, mutluluk sadece cinsel doyumun  ilk örneği değil, daha sonraki bütün mutlulukların da temelini oluşturur,  bir başka insanla bütünleşme duygusunu mümkün kılar. Böyle bir bütünleşme, kişinin gerçekten anlaşıldığı anlamına gelir ki, her türlü aşk ya da dostluk ilişkisinin koşuludur. Eğer sahiciyse böyle bir anlayışın söze dökülmesi de ve bu da onun konuşma – öncesi dönemde anneyle kurulan o ilk yakınlıktan türediğini gösterir. Memeyle ilk ilişkiden tam olarak zevk alma yeteneği, çeşitli kaynaklardan alınacak başka zevklerin de temelini oluşturur.’’

Bölme

Daha önce de bahsettiğim gibi Klein’ın kuramına göre bebek doğuştan getirdiği ölüm içgüdüsüyle birlikte anneye karşı saldırgan bir tutum içerisinde olur. Bebek bu saldırganlıkla baş edebilmek için bölme mekanizmasını kullanır. Ego kendini böler ve ortaya çıkan ikincil güdülerin dürtülerinin, parçalarını dışarıya yansıtır. Kısacası bu yaklaşıma göre doğumda bütünleşmiş olan fakat daha sonra kırılan bir ego vardır, bebek bölme savunma mekanizmasını kullanarak iyiyi kötüden uzak tutmaya çalışır.

Kernberg’e göre bölme, bazı klinik belirtilerin ortaya çıkmasına neden olur.

  • 1)Birbirine karşıt davranışların ve tutumların birbiriyle sürekli yer değiştirmesi
  • 2) Dürtü denetiminin ‘’seçici’’ bir biçimde kaybı,
  • 3) Çevredeki insanların ‘’tümüyle iyi ve ‘’ tümüyle  kötü’’olarak bölümlenmesi(idealleşitrme ve değer kaybı)
  • 4)Kendine ilişkin çeşitli imgelerin birbiriyle sürekli yer değiştirmesi olarak açıklar( Geçtan,2005)

Borderline kişilik bozukluğunun temellerinin bu mekanizma ile atıldığı düşünülür.

İçe yansıtma

Nesneye karşı oluşan duygular, nesne ile birleştiği zaman oluşur ve duygular yansıtılarak nesne güvenilir hale getirilir. Örneğin, karnı doymuş bir bebeğin memeye karşı bu duyguyu yansıtması ve memenin onun için iyi bir meme olması gösterilebilir.  Bu beslenme devam ettikçe bebek ve nesne arasında güvenli bir bağ gerçekleşecektir. Bebek memeden dolayı, huzurlu ve mutlu hissederek, annesinin onu koruduğunu hisseder. İyi nesne bebeğin benliğini hem sever hem de korur, bu durum benlik için de geçerlidir. Böylelikle kişi, kendi iyiliğine duyduğu güvenin temelini atmış olur.

Yansıtmalı özdeşim

Klein’a göre bebek bu mekanizmayı kullanırken, öncelikle kendi içinden bir parçayı anneye yansıtıyor, daha sonra anneden geri alarak o parçayla özdeşleşiyor. Bebek bu mekanizmayı kullanırken karşısındaki insana zarar vermek yerine ona hükmetmek ister. Yansıtma mekanizmasından bu yönüyle ayrılır. Yansıtmada olumsuz özellikler bir başkasına yüklenirken, yansıtmalı özdeşimde karşıdaki kişiyi istenen davranış kalıbına sokma amacı vardır. İlerleyen gelişim dönemlerinde narsisizmin ortaya çıkmasında bu mekanizmanın etkili olduğu söylenebilir.

Bilinç dışı fantezi

Zihinde oluşan fanteziler dilin gelişiminden çok önce aktiflerdir. Bu fanteziler yetişkinlik dönemlerinde bile bağımsız bir şekilde sürmektedir. Örnek verecek olursak, bir çocuğun, sevdiği kişiye öfke duyması sebebiyle endişelenmesi, kendisini suçlu hissetmesine sebep olacaktır. Çocuk aynı nesneye karşı zıt duyguların, aynı anda oluşmasıyla savaşır.

Web sitemizi ziyaret ederek psikoloji ile ilgili akademik bilgiler sunduğumuz diğer yazılarımızı da okuyabilirsiniz. 

Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Göz Atın

Kapalı
Başa dön tuşu
Kapalı