BlogZamanede Popüler Psikoloji

ASCH DENEYİ – KALABALIK İÇİNDE YALNIZ KALMAK

Tarihte insan psikolojisi üzerine birçok deney yapıldığını görmekteyiz. Bu deneyler incelendiğinde insanların duygu, düşünce ve davranışlarının hangi faktörlerde değişip değişmediği üzerine bilgi sahibi olabiliyoruz. Bu deneylerden bir tanesi de ASCH deneyidir. ASCH deneyi sosyal psikolog Solomon Asch tarafından insanların algılarının etkilenip etkilenemeyeceği üzerine gerçekleştirilir. Deney ile insanların yabancı olduğu bir ortamda diğer insanların etkisinde kalarak doğru bildiklerini yanlış söyleyebilecekleri gözlemlenir.

DENEY BAŞLANGICI

ASCH deneyi için geniş bir masanın etrafına 7 kişi oturur. 7 kişiden 6’sının deneyden haberi var. Ancak en sondaki kişi deneyden habersizdir ve yanındaki kişilerin deneyden haberi olduğunu bilmemektedir. Deneyde ilk soru sol taraftaki çizginin sağ taraftaki 3 çizgiden hangisi ile aynı boyda olduğudur. 7 kişinin hepsi ortak bir şekilde 2 numaralı çizgiyi seçer.

SORU 1

Devamında ise sol taraftaki çizginin uzunluğu değişir ve aynı şekilde sağ taraftaki çizgilerden hangisiyle aynı olduğu sorulur. Bu soruda da 7 kişinin hepsi üçüncü çizgiyi seçer. Deneyin bu aşamasına kadar her şey oldukça doğal ilerler.

SORU 2

DENEYİN DEĞİŞMEYE BAŞLADIĞI BÖLÜM

3. olarak yine sol taraftaki çizginin uzunluğu değiştirilir ve sağ taraftaki çizgilerden hangisi ile aynı olduğu sorulur. Siz çubuklara baktığınızda çok net bir şekilde üçüncü çubuk ile aynı boyda olduğunu söyleyebilirsiniz. Ancak durum beklenildiği gibi ilerlemez. Katılımcılardan ilki çizgilere dikkatli bir şekilde baktıktan sonra birinci çizgi cevabını verir O anda dikkatli bir şekilde bakmadığını düşünebilirsiniz. Hatta görme sorunu yaşadığı bile aklınıza gelir. Ancak devamında sırası ile diğer tüm katılımcılarda dikkatli ve kendisinden emin bir şekilde birinci çizgi cevabını verir. Deneyden haberi olmayan 7. kişi bu şekilde ilerleyen sorulardan sonra kendisinden şüphe duymaya ve kendisinin gözlerinde bir sorun olup olmadığını düşünmeye başlar.

SORU 3

Deneyin sonucunda ise deneyden haberi olmayan katılımcıların %25’i çıkıntılık yapmamak adına çoğu zaman diğer katılımcılar ile aynı cevabı vermiştir. Katılımcıların %5’i ise çoğunluk ile her zaman aynı cevabı vermeyi tercih etmiştir. Katılımcıların %75‘i ise en az 1 kere diğer 6 kişi ile aynı cevabı vermiştir. Deneyin ilginç tarafı ise sürüye uyarak aynı cevabı veren katılımcıların verdikleri cevabın yanlış olduğunu bildikleri halde bu cevabı vermiş olmalarıdır.

Bizlerde kimi zamana hayatımızda kalabalık bir ortamda bizim için yanlış olan bir görüşe çıkıntılık yapmamak için aynı cevabı verebiliyoruz. Örneğin arkadaşlarımız ile bir aktivite yapacağımız zaman tiyatroyu sevmeyebiliriz. Ancak diğer arkadaşlarımız seviyor ve gitmek istiyor ise biz de evet gidelim çok güzel diyebiliriz. Burada tüm dikkatleri kendi üzerimize çekmekten çekinebiliriz. Uyum içinde olma baskısını arkadaşlarımız arasında hissedebiliyorken hiç tanımadığınız insanlar ile birlikteyken nasıl hissedebileceğinizi düşününün.

Sonuç olarak diyebiliriz ki bir topluluk içinde uyumsuz olarak nitelendirilmemek ve dikkatleri üzerine çekmemek için birçok insan kendisi için doğru olmayan fikirleri savunabilmektedir.

Web sitemizi ziyaret ederek psikoloji ile ilgili ilginç bilgiler sunduğumuz diğer içeriklerimizi de okuyabilirsiniz. 

 

Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı